Waarom 600.000 huishoudens twijfelen om hospita te worden

Vraag Nederlanders of ze een kamer in hun huis zouden verhuren, en een op de twaalf zegt: ja, misschien wel. Dat bleek uit onderzoek dat het kabinet liet doen voor de nieuwe wet op hospitaverhuur. Omgerekend gaat het om zo'n 600.000 huishoudens.

Het aantal mensen dat het echt doet, ligt veel lager. Het kabinet schat dat er in Nederland rond de 30.000 hospita's zijn. Voor elke hospita zijn er dus twintig huishoudens die erover twijfelen.

Tegelijk zoekt een student nu gemiddeld vijf maanden naar een kamer. Hoe komt het dat zoveel mensen twijfelen, en hoeveel van die twijfel is terecht? We zetten de cijfers op een rij en lopen elke drempel langs.

600.000 twijfelaars, 30.000 hospita's

Dit zijn de belangrijkste cijfers, allemaal uit officiële bronnen van 2025 en 2026:

Cijfer	Waarde	Bron
Overweegt hospita te worden	8% (circa 600.000 huishoudens)	MvT 36992
Daarvan: "wel of zeker wel"	2%	MvT 36992
Hospita's in Nederland	rond de 30.000 (schatting)	MvT 36992
Gemiddelde huur hospitakamer (2024)	€ 484,54 per maand	Verkenning 2025
Kamerverhuurvrijstelling 2026	€ 6.633 per jaar	Belastingdienst
Tekort aan studentenwoningen	20.200 (2025-2026)	LMS 2026
Zoektijd naar een kamer	5,0 maanden (was 3,5)	LMS 2026

MvT = memorie van toelichting bij wetsvoorstel 36992 (2026). LMS = Landelijke monitor studentenhuisvesting (Kences en ABF Research, 2026). Verkenning = Verkenning kamerverhuurvrijstelling (Rijksoverheid, 2025).

Twee dingen vallen op. De groep twijfelaars is twintig keer zo groot als de groep hospita's. En wat een hospitakamer gemiddeld opbrengt, past ruim binnen de belastingvrije grens.

Wat houdt mensen tegen?

Het onderzoek voor de nieuwe wet vroeg mensen ook waarom ze het (nog) niet doen. Dit zijn de drempels die het vaakst terugkwamen:

1. Niet weten of het mag. Mensen weten niet of hun verhuurder of hypotheekverstrekker toestemming geeft, of denken dat de gemeente het niet toestaat.
2. Onduidelijke regels. Vooral over de gevolgen voor inkomen en toeslagen.
3. Minder privacy. Iemand in huis betekent de keuken en de badkamer delen.
4. Onzekerheid over de huurder. Wie komt er wonen, en hoe kom je ervan af als het niet klikt?

Het kabinet zegt er zelf eerlijk bij dat privacy een persoonlijke afweging is, die geen wet kan wegnemen. Voor de andere drempels geldt dat vaak niet: die bestaan vooral omdat mensen de regels niet kennen. Kies hieronder wat voor jou het zwaarst weegt.

Wat levert een kamer op?

Een hospitakamer kostte in 2024 gemiddeld € 484,54 per maand, inclusief vergoedingen voor bijvoorbeeld energie en meubels (cijfers uit de Verkenning kamerverhuurvrijstelling van de Rijksoverheid). Dat is € 5.815 per jaar. Ter vergelijking: een student betaalt nu gemiddeld € 540 per maand voor een kamer met gedeelde voorzieningen (Landelijke monitor studentenhuisvesting 2026).

Heb je een koophuis, dan is die huur tot € 6.633 per jaar vrij van inkomstenbelasting. Dat heet de kamerverhuurvrijstelling. Je hypotheekrenteaftrek blijft gewoon staan. Let wel op de grens: ga je er ook maar een euro overheen, dan is je hele huur belast. Per maand ligt de grens op € 552,75, inclusief energie en andere vergoedingen.

Schuif hieronder met de huur om te zien waar jij uitkomt.

Huur je zelf? Dan heb je toestemming van je verhuurder nodig en gelden andere belastingregels. Lees daarvoor mag ik een kamer verhuren in mijn koophuis of huurwoning.

Wat zeggen mensen die het al doen?

Het onderzoek sprak ook mensen die al hospita zijn. Dat waren er niet veel, dus het kabinet waarschuwt de uitkomsten voorzichtig te lezen. Maar de lijn is duidelijk:

• De ruime meerderheid had nauwelijks of geen problemen met opzeggen. De angst om een huurder nooit meer kwijt te raken, zien we bij hospita's zelf weinig terug.
• De meerderheid zou in de toekomst weer een kamer verhuren.
• De ideale huurperiode ligt tussen zes maanden en twee jaar. Huurders zien het net zo: als een tussenstap.

Ook interessant is waarom de twijfelaars het overwegen. De belangrijkste reden is geld: extra inkomen, of de woonlasten delen. Maar mensen noemen ook dat ze willen helpen tegen de woningnood, en dat ze zich veiliger voelen als er iemand in huis is.

Wie zoekt er een kamer?

Aan de andere kant van de deur staat een groeiende groep die geen kamer vindt. De Landelijke monitor studentenhuisvesting 2026 laat zien hoe lastig het is geworden:

• Studenten die op kamers wonen, zochten gemiddeld 5,0 maanden naar hun kamer. In 2017-2018 was dat 3,5 maanden.
• Maar 22 procent vond binnen een maand iets. Acht jaar geleden was dat 35 procent.
• Het aandeel Nederlandse studenten dat op kamers woont, daalde van 50 naar 43 procent. Betaalbaarheid is de belangrijkste reden om thuis te blijven wonen.
• In de negentien grootste studiesteden ontbreken 20.200 studentenwoningen.

Het gaat niet alleen om studenten. Wie bij een hospita wil wonen, is volgens het onderzoek voor de nieuwe wet meestal jong en woont vaak nog bij de ouders of in een studentenhuis. De belangrijkste redenen: het is betaalbaarder, en er is vaak niets anders te vinden.

Wat verandert er in 2027?

Het kabinet wil hospitaverhuur aantrekkelijker maken. Het wetsvoorstel ligt sinds 7 juli 2026 bij de Tweede Kamer (Kamerstuk 36992). De belangrijkste punten:

• Een tijdelijk hospitacontract van maximaal vijf jaar, met een proeftijd van negen maanden.
• Je kunt de huur ook opzeggen als je je huis verkoopt of zelf verhuist, en je erfgenamen kunnen opzeggen als je overlijdt.
• De wet geldt alleen voor contracten die je na de ingangsdatum afsluit.

Het kabinet mikt op 1 januari 2027, maar het voorstel is nog niet behandeld. Wij verwachten de wet niet voor 1 juli 2027. Je hoeft er niet op te wachten: de proeftijd van negen maanden geldt nu al. Alles over de stand van zaken lees je in Hospitaregeling 2027: wat verandert er voor hospita's?

Zo begin je in vier stappen

1. Check of het mag. Vraag toestemming aan je hypotheekverstrekker of verhuurder en kijk of je gemeente eigen regels heeft. De hospita-check helpt je in een paar minuten.
2. Bepaal de huur. Blijf onder de maximale huur voor jouw kamer en, met een koophuis, onder de grens van € 6.633 per jaar. Reken het uit met de huurprijscheck.
3. Plaats je kamer. Een account, een korte beschrijving en een paar foto's die je met je telefoon maakt. Op Huismaatje is plaatsen gratis, voor jou en voor je huurder.
4. Kies je huurder. Bekijk wie reageert, spreek af voor een kennismaking en leg de afspraken vast in het gratis hospitacontract.

Liever eerst even overleggen? Laat je nummer achter, dan bellen we je terug.

Veelgestelde vragen

Hoeveel mensen willen hospita worden?

Volgens onderzoek voor het wetsvoorstel hospitaverhuur zou ongeveer 8 procent van de Nederlanders overwegen om hospita te worden, zo'n 600.000 huishoudens. Ongeveer 2 procent zegt "wel of zeker wel".

Hoeveel hospita's zijn er in Nederland?

Niemand houdt het precies bij. Het kabinet schat dat er in Nederland in ieder geval rond de 30.000 hospita's zijn (memorie van toelichting bij wetsvoorstel 36992, 2026).

Wat levert een kamer verhuren op?

Een hospitakamer kostte in 2024 gemiddeld € 484,54 per maand, inclusief vergoedingen voor bijvoorbeeld energie. Dat is ruim € 5.800 per jaar. Met een koophuis is kamerhuur in 2026 tot € 6.633 per jaar belastingvrij.

Mag ik een kamer verhuren als ik een hypotheek heb?

Vaak wel, maar je hebt toestemming van je hypotheekverstrekker nodig. Veel banken stellen voorwaarden. Vraag het na voordat je een huurder zoekt.

Kan ik mijn huurder weer laten vertrekken?

Ja. Woont je huurder bij jou in huis, dan geldt de eerste negen maanden nog geen huurbescherming. In die tijd kun je opzeggen zonder reden en zonder rechter.

Wat kost het om mijn kamer op Huismaatje te plaatsen?

Niets. Plaatsen en reageren is gratis, voor de verhuurder en voor de huurder. Je kiest zelf wie er komt wonen.

Bronnen

• Memorie van toelichting bij het wetsvoorstel hospitaverhuur, Kamerstuk 36992 nr. 3, juli 2026
• Dossier 36992 bij de Tweede Kamer
• Rijksoverheid, Verkenning kamerverhuurvrijstelling, 14 oktober 2025
• Kences en ABF Research, Landelijke monitor studentenhuisvesting 2026, september 2026
• Rijksoverheid, Bijna 5.000 nieuwe studentenwoningen in 2025, 3 september 2026
• Belastingdienst, Kamerverhuurvrijstelling