Studievisum Nederland: stappen voor internationale studenten

Een studie in Amsterdam, Utrecht of Rotterdam betekent voor veel internationale studenten een geheel nieuw leven. Maar voordat je je eerste college binnenstapt, ligt er administratie op je te wachten: een verblijfsvergunning, een MVV (machtiging voorlopig verblijf), inschrijving bij de gemeente, en een BSN-nummer. Het klinkt veel, maar de stappen zijn voorspelbaar en je onderwijsinstelling helpt je grotendeels.

Dit artikel legt uit welke route bij jouw situatie past, wat je zelf moet regelen, en wat je instelling regelt. Geschreven voor studenten die in 2026 aan een Nederlandse universiteit of hogeschool beginnen.

Wie heeft een studievisum nodig?

De eerste vraag: hoor je bij een groep die een verblijfsvergunning nodig heeft? Het hangt af van je nationaliteit:

Geen visum nodig: studenten uit EU-landen, EER-landen (Noorwegen, IJsland, Liechtenstein) en Zwitserland. Je kunt direct komen, schrijft je in bij je gemeente, en ontvangt een BSN-nummer. Lees onze gids over BSN aanvragen voor internationale studenten voor de stappen.

MVV + verblijfsvergunning nodig: studenten uit landen buiten de EU/EER en Zwitserland. Hieronder vallen onder andere studenten uit de VS, Verenigd Koninkrijk, China, India, Brazilië, Canada en de meeste Aziatische, Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse landen.

Speciale uitzonderingen: Britse burgers vallen sinds Brexit onder de niet-EU regels, maar er zijn overgangsregelingen voor wie vóór 2021 in Nederland was. Voor sommige nationaliteiten geldt dat je geen MVV nodig hebt maar wel een verblijfsvergunning (Australië, Canada, Japan, Nieuw-Zeeland, Zuid-Korea, VS, Verenigd Koninkrijk).

Hoe loopt de aanvraag?

Goed nieuws: in vrijwel alle gevallen vraagt je onderwijsinstelling de visumprocedure voor je aan, niet jij zelf. Dit heet de "TEV-procedure" (Toegang en Verblijf). De universiteit of hogeschool waar je bent toegelaten is bij de IND erkend als referent en handelt het papierwerk af.

Wat jij doet:

1. Word toegelaten tot de opleiding. Zonder toelatingsbrief kan de procedure niet starten.

2. Lever documenten aan bij de internationaal-office. Standaard vragen ze: een gewaarmerkte kopie van je paspoort, financieel bewijs (zie hieronder), eventueel een tuberculose-verklaring, en een kopie van je middelbareschool-diploma of bachelor-diploma.

3. Betaal de leges. Voor 2026 zijn de IND-leges voor een studievisum circa €228 (kan licht wijzigen, check de actuele bedragen op ind.nl). Sommige universiteiten brengen daar bovenop nog een service-fee in rekening.

4. Wacht op de beslissing. De IND beoordeelt binnen 60 tot 90 dagen. Bij een positieve beslissing krijg je een MVV-sticker in je paspoort (bij de Nederlandse ambassade in je land) en daarna in Nederland een verblijfspas.

5. Reis af binnen drie maanden. Een MVV is geldig voor 90 dagen na afgifte. Te laat afreizen betekent: opnieuw aanvragen.

6. Haal je verblijfspas op in Nederland. Binnen twee weken na aankomst maak je een afspraak bij een IND-loket. De pas wordt daar verstrekt of opgestuurd naar je adres.

Welke documenten heb je nodig?

Per persoon en per situatie verschilt de documentenset, maar de basis is altijd:

• Geldig paspoort (minimaal nog 6 maanden geldig na aankomst)
• Toelatingsbrief van je onderwijsinstelling
• Financieel bewijs: aantoonbaar dat je gedurende je studie kunt voorzien in je levensonderhoud
• Bewijs van betaalde collegegeld of een afspraak met de instelling
• Tuberculose-verklaring (alleen voor specifieke nationaliteiten, te regelen na aankomst)

Het financieel bewijs is voor veel studenten het lastigste onderdeel. Voor 2026 is de norm: je moet kunnen aantonen dat je over circa €13.500 per jaar beschikt voor levensonderhoud (boven op je collegegeld). Dat kan via:

• Een bankrekening op jouw naam met minimaal dat saldo
• Een garantieverklaring van je ouders met hun bankafschriften
• Een beurs van een erkende organisatie (Erasmus, Holland Scholarship, Fulbright)
• Studielening van een erkende organisatie

Voor reële kosten in Amsterdam (huur, boodschappen, transport, leven), zie ons artikel over levensonderhoud in Amsterdam in 2026, de €13.500 IND-norm is in praktijk vaak aan de lage kant voor Amsterdam zelf.

Wat kost het in totaal?

Reken in 2026 op de volgende posten voor een non-EU student:

Post	Bedrag (2026)
IND-leges TEV-procedure	ca. €228
Apostille / legalisatie diploma	€20-€100 per document
Beëdigde vertaling	€40-€80 per document
Eventuele service-fee universiteit	€50-€200
MVV-sticker bij ambassade	inbegrepen in IND-leges
Verblijfspas	inbegrepen in IND-leges
Totaal aanvraag	€350-€700

Daar bovenop komen de gewone studie- en levenskosten: collegegeld (€2.530 voor EU/EER, €8.000 tot €20.000 voor non-EU per jaar afhankelijk van de opleiding), huur, verzekering, eten. Plan een serieus startbudget. Voor wat huisvesting kost zie onze gids verhuizen naar Nederland voor internationale studenten.

Inschrijven bij de gemeente en BSN

Met of zonder visumplicht geldt voor iedereen: zodra je in Nederland aankomt en langer dan vier maanden blijft, moet je je inschrijven bij de gemeente waar je woont. Dit doe je in Amsterdam bij Stadsloket (online afspraak verplicht).

Mee te nemen:

• Geldig paspoort
• Verblijfspas (voor non-EU studenten)
• Bewijs van inschrijving bij je opleiding
• Bewijs van je adres in Amsterdam (huurcontract of getekende verklaring van je verhuurder)

Direct na inschrijving krijg je een BSN-nummer. Zonder BSN kun je geen bankrekening openen, geen zorgverzekering afsluiten en geen lokaal werk vinden. Onze diepere uitleg over de inschrijfprocedure staat in BSN aanvragen, internationale student in Amsterdam.

Mag je werken naast je studie?

Ja, met beperkingen. Internationale studenten met een verblijfsvergunning studie mogen werken in Nederland, maar:

• Maximaal 16 uur per week tijdens collegeperiodes
• Geen beperking in juni, juli en augustus (zomerstop)
• Voor de werkgever: hij heeft een TWV-vergunning nodig (tewerkstellingsvergunning) als jij van buiten de EU komt. Universiteiten en hogescholen hebben deze vergunning standaard voor studentenbanen, externe werkgevers moeten hem specifiek aanvragen.

EU-studenten hebben geen werkbeperking en geen TWV-vereiste, ze kunnen direct werken alsof ze Nederlands zijn. In de praktijk vinden veel internationale studenten werk via Albert Heijn, horeca-zaken, hun eigen universiteit (student-assistant) of bijles geven via student-platforms.

Hoe verleng je je verblijfsvergunning?

Een verblijfsvergunning studie is meestal geldig voor de duur van je opleiding plus drie maanden. Studeer je langer (bijvoorbeeld een master na een bachelor) of moet je je studie verlengen, dan vraag je verlenging aan bij de IND, opnieuw via je onderwijsinstelling.

Belangrijk om te weten:

• Je moet studievoortgang kunnen aantonen, in 2026 is de eis: minimaal 50% van de jaarlijkse studielast (30 ECTS van de 60) gehaald
• Niet aan deze eis voldoen kan leiden tot intrekking van je vergunning, behalve bij erkende uitzonderingen (ziekte, persoonlijke omstandigheden)
• Een verlenging kost opnieuw IND-leges, in 2026 circa €228

Na je afstuderen heb je recht op een zoekjaar (orientatiejaar hoogopgeleiden) van 12 maanden. Tijdens dit jaar mag je zonder werkbeperking werken om een baan te zoeken. Daarna heb je een werkvergunning of kennismigrantenvergunning nodig om te blijven, en zoek je een baan met een minimum bruto-jaarsalaris (in 2026 €38.961 voor onder 30 jaar).

Praktische tips

Drie dingen die we bij Huismaatje vaak van internationale studenten horen:

1. Begin vroeg. Sommige universiteiten hebben deadlines voor de TEV-aanvraag al in mei voor het studiejaar dat in september start. Kijk de deadline van jouw instelling na zodra je toelating binnen is.

2. Regel huisvesting parallel. Veel universiteiten hebben slechts beperkte studentenwoningen voor internationale studenten. Zoek ook op de open markt. Onze gids over een kamer huren in Amsterdam loopt de stappen door.

3. Open een Nederlandse bankrekening direct. Zonder bankrekening kun je geen huur betalen via SEPA, geen telefoonabonnement afsluiten en geen zorgverzekering regelen. ING, ABN AMRO en bunq accepteren studenten met BSN.

Op zoek naar een kamer in Amsterdam met een verhuurder die ervaring heeft met internationale studenten? Maak een Huismaatje-profiel aan en filter op verhuurders die specifiek internationale studenten verwelkomen.

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn visumaanvraag zelf indienen of moet de universiteit dat doen?

Voor de meeste nationaliteiten geldt: de universiteit moet de aanvraag indienen omdat zij erkend referent zijn bij de IND. Zelf aanvragen kan in theorie maar duurt langer en kost meer leges. Werk dus altijd via de internationaal-office van je instelling.

Wat als mijn aanvraag wordt afgewezen?

Bezwaar maken kan binnen 4 weken na de afwijzingsbeschikking. De IND geeft de reden schriftelijk aan, vaak gaat het om onvoldoende financieel bewijs of ontbrekende documenten. In de meeste gevallen kun je met aanvullend bewijs alsnog een nieuwe aanvraag indienen. Schakel hulp in van het internationaal-office of een gespecialiseerd advocaat als je de afwijzing onterecht vindt.

Heb ik een ziektekostenverzekering nodig vóór ik kom?

Ja, je moet bij aankomst aantoonbaar verzekerd zijn. Internationale studenten kiezen meestal tussen een Nederlandse zorgverzekering (verplicht als je werkt) of een internationale studentenverzekering (Aon, AIG, IPS). Niet werkende non-EU studenten zijn vaak het beste af met een internationale verzekering, dat is goedkoper dan de standaard Nederlandse zorgverzekering.

Kan ik mijn partner of gezinslid meenemen?

Ja, met een aparte aanvraag voor "verblijf bij partner" of "verblijf bij ouder" (kinderen). Voorwaarden: aantoonbaar samenleven, voldoende inkomen om voor hen te zorgen (in 2026 circa €1.700 netto per maand voor partner, hoger met kinderen), en eigen ziektekostenverzekering. Het is een aparte procedure naast je studievisum, plan extra tijd in.

Wat gebeurt er als ik tussentijds van studie wissel?

Je moet de IND informeren. Wissel je naar een andere opleiding bij dezelfde universiteit, dan blijft je verblijfsvergunning meestal geldig. Wissel je naar een andere universiteit, dan moet die nieuwe instelling een wijziging aanvragen bij de IND. Tijdens deze wisselperiode mag je in Nederland blijven, maar de procedure kan tot 90 dagen duren.